‘Maatschappij dwingt homo’s in heteroseksueel sprookje’

Onder grote druk van familie moeten veel Chinese homoseksuelen hun geaardheid verborgen houden. Een huwelijk tussen man en vrouw leidt immers tot nageslacht – en dat is een verzekering voor de oude dag. Maar in een land dat onderhevig is aan grote sociale veranderingen, komen steeds meer Chinezen uit de kast.

In een donkere steeg in de Chinese stad Chongqing klinkt vaag het gebonk van housemuziek. De smalle straat dient als opslag voor de winkels en restaurants met hun ingangen aan de ‘goede’ kant, één van de vele moderne winkelboulevards in de snelst groeiende stad van China. De meeste mensen hebben hier niets te zoeken. Veel homoseksuele jongeren weten wel beter. Wie het geluid volgt komt namelijk uit bij Paradise Bar waar modieuze jongens voor de ingang een sigaretje roken, bijkomen van de muziek en ongegeneerd flirten.

De bezoekers worden quasi onbeschoft naar binnen geroepen door de uitsmijter, een travestiet op gouden naaldhakken. “Stop je versiertrucjes weer terug in je doos want de show begint. Sneller jongens, we worden niet betaald om op jullie te wachten!” Elke avond wordt hier, tussen de dansnummers door, een komische show gegeven door meisjes die overdag gewoon jongens zijn.

ChinaHomoseksualiteit2

Miss Kitty
“Mensen zeggen wel eens dat de knapste meisjes uit Chongqing komen,” de 22-jarige Zhong Fei tuit zijn lippen, stift ze lichtroze, veegt zijn mondhoeken af en knipoogt tenslotte naar zijn collega diva. “Onzin! De mooiste boys wonen hier!” Ondertussen is het een komen en gaan van hoogopgemaakte jongens in uitdagende glitterjurkjes en pruiken. Zhong Fei, vanavond beter bekend als Miss Kitty, wordt nog snel bijgewerkt met eyeliner. Op hoge naaldhakken tippelt hij vervolgens naar de bühne.

Het publiek lacht, klapt, drinkt en joelt. Eén bezoeker glundert en heeft alleen oog voor het tengere achtergronddanseresje Miss Kitty. Het is haar vriendje, de drie jaar oudere en beginnend accountant Wang Hui. Ze hebben elkaar ontmoet in de club – en als het even kan, bezoekt hij zijn wederhelft iedere avond.

IMG_0373Geheim
Ze hebben elkaar in de club ontmoet. Het was niet meteen liefde op het eerste gezicht. “Ik val eigenlijk op stoere jongens,” bekent Wang Hui. “Zhong Fei en ik komen allebei uit de provincie Shaanxi, dat schept een band in deze grote stad. We kunnen goed praten en hij is ontzettend grappig, langzaam werden we verliefd op elkaar.” In Paradise Bar kunnen de jongens zichzelf zijn. Buiten de muren van de club zijn ze voorzichtiger, want homoseksualiteit is nog steeds een taboe in China. Al wordt dit taboe langzaam doorbroken.

“Bijna iedereen, ook mijn ouders, denkt dat we heel goed vrienden zijn. Soms denk ik wel eens dat iedereen het mag weten; dan wil ik uitschreeuwen dat ik van hem hou. We doen niemand kwaad en toch moeten we ons zogenaamd schamen”, zegt Zhong Fei. “Voor hem heb ik ontzettend veel respect!”, hij wijst bijna dramatisch naar Wang Hui. “Hij heeft het zijn ouders verteld en al zijn vrienden thuis weten het. Alleen voor mijn familie en vrienden houdt hij onze relatie nog geheim.”

Coming out
Wang Hui is drie jaar geleden uit de kast gekomen. “De Chinese maatschappij dwingt ons om in een heteroseksueel sprookje te leven. Meisjes daten, trouwen, kinderen krijgen en daarna sterven zonder ooit in slaap te zijn gevallen in de armen van de man van je dromen. Als dat het is, dan hoeft het leven niet meer voor mij. Er was dus geen keus: leven in alle openheid of sterven met een geheim. Het was moeilijk, maar uiteindelijk heb ik het mijn ouders verteld en daarna mijn vrienden.”

Hoewel Zhong Fei denkt dat zijn moeder het allang weet, heeft hij toch moeite met het uit de kast komen. “Ze zullen het diep in hun hart wel accepteren, ik ben tenslotte wie ik ben, maar ze zullen er op aandringen om toch te trouwen. Ik ben enig kind en moet voor nageslacht zorgen. En dan het gezichtsverlies; de buurt zal denken dat ze gefaald hebben in de opvoeding. Dat ik ze het ga vertellen, daar is geen twijfel over. De vraag is alleen wanneer.”

Gebeten perzik
Misschien wel synoniem voor de Chinese houding ten opzichte van homoseksualiteit is de parabel van De gebeten Perzik uit de Zhou Dynastie (10e voor Christus – 256 voor Christus). Hierin wordt verhaalt over de liefdesrelatie tussen de Hertog van Wey en zijn beeldschone hoveling Mizi Xia. Als die laatste op een dag te horen krijgt dat zijn moeder ernstig ziek is, twijfelt hij geen moment en gebruikt de hertogelijke koets om snel bij haar te zijn. Later in het verhaal eet Mizi Xia van een perzik, deze laat hij zich zo goed smaken dat hij de helft aan de hertog geeft.

4478102299_944507dca5_b

De jaren verstrijken en de hoveling is niet meer de knappe verschijning van weleer. De hertog, eens zo verliefd, verwijt hem nu dat hij ooit de koets stal en het aandurfde om de vorst te beledigen door hem een half opgegeten perzik aan te bieden. De term gebeten perzik staat in de Chinese taal nog steeds synoniem voor de mannenliefde.

In de Chinese oudheid werd homoseksualiteit veroordeeld noch goedgekeurd. Uit historische bronnen was de homoliefde een vaak voorkomend verschijnsel dat niet gelijkstond aan een huwelijk tussen man en vrouw. Het werd getolereerd.

Deze verdraagzaamheid begon scheurtjes te vertonen na de komst van Westerse missionarissen en islamitische kooplui tijdens de Tang Dynastie. Onder Mao Zedong werd homoseksualiteit totaal afgekeurd en werden voornamelijk homoseksuelen gezien als ‘reactionaire elementen’ en naar heropvoedingskampen gestuurd. Seksuele uitspattingen stonden niet in dienst van de revolutie en moesten dan ook bestreden worden. De eens zo lekkere perzik smaakte niet meer.

Het communistische bewind heeft deze zienswijze tot in de jaren negentig aangehouden door homoseksualiteit strafbaar te stellen. Pas in 2001 is homoseksualiteit verwijderd van de lijst van psychische aandoeningen van het Ministerie van Gezondheid. Hoewel er geen geen officiële weerstand meer is van Beijing, is de erfenis van Mao nog altijd wijdverbreid onder de bevolking. De sociale controle is erg sterk en je eigenbelang moet dan ook ondergeschikt worden gemaakt aan het algemeen belang. Familie eerst, vervolgens de gemeenschap en dan pas jezelf. Loop je uit de pas, dan hoor je er niet bij.

Internet
Het internet verandert de Chinese maatschappij stilaan in vele opzichten. Chinezen zien nu wat er zich buiten de landsgrenzen afspeelt en voornamelijk jongeren passen hierdoor hun wereldbeeld steeds meer aan. China, hoewel officieel nog communistisch, begint steeds meer trekjes te krijgen van een consumptiemaatschappij. Het algemeen belang wordt steeds meer verdrongen door (westers) individualisme. In dit licht zorgt het web ook voor een digitale emancipatie van homo’s die steeds meer zijn intrede vindt in de echte wereld.

IMG_0391

“Het is heel makkelijk om te daten, er zijn heel veel chatrooms voor homo’s”, aan het woord is de 28-jarige dansleraar Dong Ye. “Vroeger ontmoette je een jongen op speciale ontmoetingsplekken; een park of achter het station. Dit gebeurde voornamelijk ‘s avonds en het was vaak erg onveilig – om over de vele arrestaties maar niet te spreken. Nu log je in, chat met een leuke jongen en dan spreek je af in Starbucks.”

Afspreken kan tegenwoordig ook in een homobar. In 2009 is de eerste officiële geopend in Kunming en sindsdien heeft elke grote stad een (beginnende) nachtleven voor homo’s. In hetzelfde jaar zag de Shanghai Gay Pride het licht en in de media wordt het onderwerp steeds meer besproken. Anti-aidscampagnes vanuit de regering richten zich tegenwoordig ook op homo’s.

Allemaal positieve ontwikkelingen in de emancipatie van homoseksuelen. Toch zijn er nog een hoop traditionele hobbels weg te nemen.

Zo is Dong Ye onlangs gedeeltelijk uit de kast gekomen. “Al mijn vrienden weten het, ze hebben er totaal geen moeite mee. Het probleem ligt bij mijn ouders en familie. Ik zal het ze nooit kunnen vertellen, ze hebben nog een heel traditioneel beeld over het leven. In Chongqing ben ik de flamboyante Dong Ye. Thuis, in het dorp, ben ik nog steeds op zoek naar een vrouw. Ik laat ze denken dat ik daar nog even mee wil wachten omdat ik nog steeds een carrière wil opbouwen. Hoe lang ik het ook uitstel, ik zal op een gegeven moment wel moeten trouwen.”

Bron omslagfoto: kris krüg

Dit verhaal is gepubliceerd in het zomernummer 2015 van tijdschrift China Nu

Geef een reactie